Is werken op een IBG intensief? Zeker. Maar waarschijnlijk anders dan je denkt. Laurien werkt sinds 2024 op een intensieve begeleidingsgroep van Maeykehiem. Ze merkt dat veel mensen een verkeerd beeld hebben van haar werk.
“Sommige mensen denken dat je op een IBG vooral te maken hebt met agressie en moeilijke situaties en dat je blij mag zijn als je weer veilig thuiskomt. Maar zo is het echt niet”, vertelt ze. Volgens Laurien zit de intensiteit van het werk vooral in de begeleiding. “Je moet er de hele dag met je aandacht bij zijn. Niet omdat cliënten zo heftig zijn, maar omdat je voortdurend kijkt naar wat iemand nodig heeft. Je observeert continu: hoe gaat het met iemand, wat zie ik gebeuren en hoe kan ik daarop inspelen?”
Vooruitdenken
Die voortdurende aandacht vraagt om concentratie, geduld en ervaring. Naarmate je cliënten beter leert kennen, ga je steeds meer zien. Laurien: “Je leert de kleine signalen herkennen. Een onrustige houding of een kleine verandering in gedrag vertelt vaak al iets. Door die signalen op tijd op te merken en aan te sluiten bij wat iemand nodig heeft, kun je spanning vaak voorkomen. Dat maakt werken op een intensieve begeleidingsgroep zo bijzonder. Je bent niet bezig met het oplossen van problemen, maar vooral met het voorkomen ervan.”
Een betekenisvolle dag
Op de groep waar Laurien werkt, wordt gewerkt volgens de Triple-C-methodiek. Daarbij staat een gewone, betekenisvolle dag centraal. Activiteiten zijn niet bedoeld om de tijd te vullen, maar om contact te maken, talenten te benutten en relaties op te bouwen. “Je leert iemand niet kennen door tegenover elkaar te zitten”, zegt Laurien. “Juist tijdens de gewone dingen ontstaat verbinding. Samen boodschappen doen, koken, wandelen of een activiteit ondernemen: dát zijn de momenten waarop je elkaar echt leert kennen.”
Iedere cliënt heeft een persoonlijk dagprogramma dat aansluit bij zijn of haar mogelijkheden en behoeften. Laurien: “Die structuur zorgt voor rust, duidelijkheid en voorspelbaarheid. Cliënten weten wat ze kunnen verwachten. Dat geeft houvast, ook als er een andere begeleider werkt.”
Geen cliënt is hetzelfde
Op de groep van Laurien wonen zes volwassenen met een verstandelijke beperking, ieder met een eigen ondersteuningsvraag. Sommigen hebben autisme of psychosociale problematiek. Anderen worden ouder en hebben behoefte aan meer rust en een lager tempo. Juist die verschillen maken het werk zo afwisselend, vindt Laurien. “Iedere cliënt heeft eigen interesses, mogelijkheden en uitdagingen. De één heeft veel behoefte aan structuur, de ander aan extra rustmomenten of veel beweging om spanning kwijt te raken. Geen cliënt is hetzelfde en daardoor is ook geen werkdag hetzelfde.”
Gedrag begrijpen
Begeleiders zijn een groot deel van de dag samen met de cliënten, ook tijdens de dagbesteding. Daardoor zien zij hoe iemand de dag begint en hoe spanning zich gedurende de dag ontwikkelt. Hoewel er soms spanning ontstaat, zijn ernstige escalaties volgens Laurien uitzonderlijk. “Als we merken dat iemand spanning opbouwt, gaan we bijvoorbeeld samen wandelen of fietsen. Vaak is dat al genoeg om weer tot rust te komen. Als het echt misgaat, zijn er meestal al veel signalen geweest. Door goed te observeren en op tijd te handelen, kun je vaak voorkomen dat iemand vastloopt.”
Dat betekent niet dat spanning nooit voorkomt. Sommige cliënten vinden het lastig om onder woorden te brengen wat ze voelen. “Wij kunnen zeggen dat we ergens geen zin in hebben. Voor cliënten is dat soms veel moeilijker”, legt Laurien uit. “Frustratie uit zich dan op een andere manier. Als iemand boos wordt, schreeuwt of zich terugtrekt, gebeurt dat zelden zonder reden. Daarom kijken we altijd naar de vraag achter het gedrag.”
Blijven leren
Werken in de gehandicaptenzorg vraagt niet alleen om kennis van de cliënten, maar ook om zelfreflectie. “Je komt jezelf regelmatig tegen”, vertelt Laurien. “Dat klinkt misschien zwaar, maar ik bedoel het positief. Je leert steeds nadenken over je eigen handelen. Wat ging goed? Wat had ik anders kunnen doen? Daardoor blijf je jezelf ontwikkelen.”
Opvallend genoeg zag Laurien zichzelf eerst helemaal niet op een intensieve begeleidingsgroep werken. “Tijdens mijn sollicitatie voor een werk-leertraject bij Maeykehiem werd gevraagd of ik op een IBG wilde starten. Ik dacht meteen aan agressie en conflicten. Dat leek me helemaal niets. Daarom begon ik op een andere locatie.”
Toch veranderde haar beeld al snel. “Toen ik de cliënten van de IBG buiten actief bezig zag, zag ik hoeveel er mogelijk was. Ik dacht: dit wil ik zelf ervaren. Niet veel later ben ik alsnog op een IBG begonnen. Inmiddels zou ik nergens anders meer willen werken”, bekent ze.
Een huiselijke sfeer
Ondanks de intensieve begeleiding omschrijft Laurien de sfeer vooral als warm en huiselijk. “Mensen die hier voor het eerst binnenkomen zeggen vaak: wat is het hier gezellig. En dat klopt ook. Er wordt gepuzzeld, televisie gekeken, samen gekookt en gelachen. Er is altijd leven in huis.”
Werken op een IBG: veel meer dan je verwacht
Voor mensen die twijfelen of werken op een intensieve begeleidingsgroep bij hen past, heeft Laurien een duidelijke boodschap. “Laat je niet afschrikken door het woord ‘intensief’. Het is misschien wel de meest veelzijdige vorm van begeleiden die er is. Uiteindelijk draait het niet om agressie, maar om relaties. Om vertrouwen. Om samen een gewone dag bijzonder te maken. Houd je van uitdaging en van echt contact met mensen? Dan is dit een prachtige plek om te werken.”
Het mooiste van haar werk? Daar hoeft Laurien niet lang over na te denken. “Als ik aan het einde van de dag zie dat iemand plezier heeft gehad en helemaal zichzelf kon zijn. Dan ga ik met een glimlach naar huis. En dat gebeurt gelukkig heel vaak.”